على زمانى قمشه اى

424

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

ذكر كرده‌اند كه برگرفته از صفتهايى در فارسى درى است . ضمن اينكه سنجر كمالى به اين مطلب اشاره مىكند كه در زمان تأليف زيج اشرفى نيز نام روزها و ماهها در گاه‌شمارى جلالى ، فارسى ( يزدگردى ) بوده است . به نوشتهء خازنى ، طول ماه‌هاى سال در گاه‌شمارى جلالى ، بر خلاف ساير گاه‌شماريها ، براساس ورود خورشيد به هريك از صورتهاى فلكى منطقة البروج ( برجهاى دوازده‌گانه ) است . امّا بر اين اساس ، ماه‌هاى گاه‌شمارى جلالى در هنگام توقف خورشيد در بروج فصل بهار و تابستان بايد 31 روزه مىبود كه در اين صورت ، چون در گاه‌شمارى يزدگردى براى روز سى و يكم نامى وجود نداشت و با توجه به تعداد نامهايى كه نصير الدّين طوسى و سنجر كمالى براى گاه‌شمارى جلالى برشمرده‌اند ، احتمالا در اين گاه‌شمارى از روش روزشمارى براساس اعداد استفاده مىشد . بررسى چند نمونه از تقويمهايى كه اختصاصا براساس گاه‌شمارى جلالى استخراج شده‌اند ( از جمله تقويم سال 609 جلالى / 1687 ميلادى - تقويم ايرانى ) ، استفاده از روش شمارى روزها براساس گاه‌شمارى يزدگردى ، يعنى دوازده ماه سى روزه و پنج روز اندر گاه در انتهاى اسفند ، را با روش عددشمارى روزها ، نه نامگذارى آنها ، تأييد مىكند . در دوره‌هاى بعد ، از جمله در دورهء قاجار ، كه گاه‌شمارى جلالى در كنار ساير گاه‌شماريها در سالنامه‌هاى چاپى درج مىشد ، نيز از اين روش استفاده مىشد .